Đi bộ ban đêm: an toàn, được nhìn thấy và không lạc hướng

Đi bộ ban đêm an toàn cần ba thứ: được nhìn thấy (áo sáng màu, dải phản quang, đèn), nhìn thấy đường (đèn đội đầu hoặc đèn pin, đi chậm, bước ngắn) và không lạc hướng (biết trước cung đường, có điểm mốc, la bàn hoặc điện thoại có bản đồ tải sẵn, đi theo nhóm). Nguyên tắc chung là ban đêm mọi thứ chậm hơn ban ngày: đi chậm hơn, nghỉ thường hơn, quyết định thận trọng hơn.

Bài này dành cho người đi bộ tập thể dục buổi tối, đi trại có hoạt động đêm, đi bộ đường dài lỡ về muộn. Bài chỉ bàn chuyện an toàn dân sự, không đề cập kỹ thuật quân sự.

Vì sao ban đêm khó hơn

• Mắt người cần thời gian thích nghi với bóng tối và vẫn kém xa ban ngày; khó thấy hố, đá, rễ cây.
• Người lái xe khó thấy người đi bộ mặc đồ tối màu.
• Khó ước khoảng cách, dễ nhầm hướng ở ngã rẽ.
• Mệt mỏi cuối ngày làm phản xạ chậm hơn.
• Nhiệt độ xuống, ở vùng núi có thể lạnh nhanh.

Được nhìn thấy: khi đi trên đường có xe

• Mặc áo sáng màu, có dải phản quang hoặc áo phản quang ngoài cùng.
• Đeo đèn nhấp nháy nhỏ trên ba lô, cổ tay.
• Đi trên hè, lề đường; nơi không có thì đi sát mép đường theo Luật Giao thông đường bộ.
• Đi theo hàng một khi đường hẹp, không dàn hàng ngang.
• Qua đường ở nơi có vạch, có đèn; ban đêm càng phải nhìn kỹ hai phía.
• Không đeo tai nghe kín cả hai tai.

Nhìn thấy đường

Đèn

• Đèn đội đầu tiện nhất vì rảnh tay; đèn pin cầm tay làm dự phòng.
• Pin dự phòng hoặc sạc đầy trước khi đi.
• Nhiều đèn có chế độ ánh đỏ: ít làm chói mắt người khác và giúp mắt giữ khả năng nhìn trong tối tốt hơn khi đọc bản đồ.
• Khi nói chuyện với người khác, hạ đèn xuống, đừng chiếu vào mặt.

Cách bước

• Bước ngắn, nhấc chân cao hơn bình thường để không vấp rễ, đá.
• Nhìn khoảng vài bước phía trước, không chỉ nhìn ngay mũi chân.
• Đường lạ, đường trơn: dùng gậy dò.
• Không đi gần mép vực, bờ sông, bờ ao trong tối.

Không lạc hướng

Ở Việt Nam, sao Bắc Cực nằm khá thấp trên đường chân trời phía bắc, càng vào Nam càng thấp. Người ta thường tìm nó qua chòm Đại Hùng (cái gáo): kéo dài đoạn nối hai ngôi sao ở mép gáo xa cán nhất khoảng năm lần sẽ gặp sao Bắc Cực.

Khi nghi mình lạc

1. Dừng lại, đừng đi tiếp theo cảm tính.
2. Bình tĩnh, uống nước, mặc thêm áo nếu lạnh.
3. Xem lại bản đồ, điểm mốc cuối cùng chắc chắn.
4. Quay về điểm mốc đó nếu biết đường.
5. Gọi cho người nhà, nhóm, cứu hộ nếu không chắc; báo vị trí.
6. Nếu phải chờ: ở yên chỗ an toàn, dễ thấy, giữ ấm, bật đèn nhấp nháy theo đợt để tiết kiệm pin.

Đi theo nhóm ban đêm

• Điểm danh trước khi đi và ở mỗi điểm nghỉ.
• Người dẫn đầu biết đường, người cuối đoàn có kinh nghiệm, có đèn tốt.
• Mỗi người nhìn thấy người phía trước và phía sau mình.
• Thống nhất tín hiệu: dừng lại, có chướng ngại, cần giúp.
• Không ai tách đoàn một mình, kể cả đi vệ sinh — đi theo cặp.

Hoạt động đêm ở trại hè, học kỳ quân đội

Nhiều trại có hoạt động đi đêm, tìm đường, lửa trại. Phụ huynh có thể hỏi: có người lớn đi kèm từng nhóm không, cung đường có được kiểm tra ban ngày không, trẻ có đèn không, có phương án khi trời mưa không. Hoạt động đêm thú vị với trẻ, nhưng phải được tổ chức chặt.

Chuẩn bị trước khi đi

• Báo cho người nhà cung đường, giờ dự kiến về.
• Đèn đội đầu, đèn dự phòng, pin.
• Áo phản quang hoặc dải phản quang.
• Áo ấm mỏng, áo mưa.
• Nước, đồ ăn nhẹ, còi nhỏ.
• Điện thoại sạc đầy, bản đồ tải sẵn.

Mang về đời thường

Người đi bộ thể dục buổi tối ở đường làng, đường ven đô là đối tượng dễ gặp nguy hiểm nhất vì thường mặc đồ tối và nghĩ "đường quen". Một chiếc áo phản quang và một chiếc đèn nhỏ giá rẻ là khoản đầu tư an toàn đáng nhất cho thói quen tốt này.