Khám sức khoẻ nghĩa vụ quân sự thường gồm các bước: đối chiếu giấy tờ, đo thể lực (chiều cao, cân nặng, vòng ngực), khám lần lượt các chuyên khoa như mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt, nội khoa, ngoại khoa, thần kinh, tâm thần, da liễu, làm xét nghiệm theo chỉ định, rồi hội đồng tổng hợp và phân loại sức khoẻ. Tiêu chuẩn và cách phân loại hiện căn cứ Thông tư 105/2023/TT-BQP của Bộ Quốc phòng.
Bài này giúp thanh niên biết trước để bình tĩnh trong ngày khám, và giúp gia đình hiểu vì sao cần khai báo trung thực. Bài không thay lời khuyên của bác sĩ; nếu có bệnh, hãy mang hồ sơ khám chữa bệnh theo và hỏi trực tiếp hội đồng khám.
Trước ngày khám: sơ tuyển và giấy gọi
Trước khám chính thức thường có sơ tuyển tại xã, phường: xem xét lý lịch và tình trạng sức khoẻ ban đầu. Sau đó, người đủ điều kiện nhận giấy gọi khám sức khoẻ, ghi rõ thời gian, địa điểm và giấy tờ cần mang.
Giấy gọi khám là văn bản chính thức. Không đến khi không có lý do chính đáng là vi phạm pháp luật. Nếu có lý do (ốm nặng, đang điều trị), báo ngay với nơi gửi giấy và có giấy xác nhận.
Các bước trong ngày khám
| Bước | Nội dung chính | Lưu ý |
|---|---|---|
| 1. Đón tiếp | Đối chiếu giấy gọi, giấy tờ tuỳ thân, phát phiếu khám | Đến sớm, mang đủ giấy |
| 2. Thể lực | Đo chiều cao, cân nặng, vòng ngực | Mặc đồ gọn, dễ thay |
| 3. Mắt | Đo thị lực, khám mắt | Mang kính nếu đang đeo |
| 4. Tai mũi họng | Kiểm tra thính lực, khám tai mũi họng | Giữ tai sạch |
| 5. Răng hàm mặt | Khám răng, khớp cắn | Đánh răng kỹ trước khi đi |
| 6. Nội, ngoại, da liễu | Đo huyết áp, nghe tim phổi, khám cơ xương khớp, da | Nghỉ ngơi đủ để huyết áp ổn định |
| 7. Thần kinh, tâm thần | Hỏi chuyện, khám phản xạ | Trả lời trung thực, bình tĩnh |
| 8. Xét nghiệm | Máu, nước tiểu và các xét nghiệm theo chỉ định | Làm theo hướng dẫn nhịn ăn nếu có |
| 9. Kết luận | Hội đồng tổng hợp, phân loại sức khoẻ | Hỏi nếu chưa rõ kết luận |
Thứ tự có thể khác tuỳ nơi tổ chức. Bảng chỉ để hình dung.
Phân loại sức khoẻ là gì
Sau khám, mỗi người được phân loại sức khoẻ theo thang của Bộ Quốc phòng, từ loại tốt nhất đến các loại không đủ điều kiện. Thông thường, việc gọi nhập ngũ chọn những người có sức khoẻ thuộc các loại đạt yêu cầu theo quy định của năm đó. Người chưa đủ sức khoẻ thường thuộc diện tạm hoãn và có thể được khám lại vào năm sau.
Bài viết không liệt kê ngưỡng cụ thể của từng chỉ số vì đó là phần chuyên môn của hội đồng khám và có thể được điều chỉnh. Muốn biết rõ, đọc Thông tư 105/2023/TT-BQP hoặc hỏi trực tiếp.
Chuẩn bị cho ngày khám
Đêm trước
- Ngủ đủ, không thức khuya. Thiếu ngủ làm huyết áp, nhịp tim lên cao, dễ phải đo lại.
- Không uống rượu bia, hạn chế cà phê, nước tăng lực.
- Ăn tối bình thường, tránh đồ quá mặn, quá dầu mỡ.
Buổi sáng
- Hỏi trước có cần nhịn ăn cho xét nghiệm máu không. Nếu không cần, ăn nhẹ.
- Vệ sinh cá nhân sạch sẽ, cắt móng tay, móng chân.
- Mặc quần áo gọn, dễ cởi, dép hoặc giày dễ tháo.
Giấy tờ
- Giấy gọi khám sức khoẻ, giấy tờ tuỳ thân.
- Hồ sơ, giấy ra viện, đơn thuốc nếu từng mắc bệnh, từng phẫu thuật.
- Kính cận đang dùng.
Vì sao phải khai báo trung thực
Có hai kiểu không trung thực, cả hai đều thiệt cho chính người khám:
- Giấu bệnh để được đi: bệnh tim, hen, động kinh, bệnh tâm thần đã điều trị… Huấn luyện nặng có thể làm bệnh nặng thêm, nguy hiểm đến tính mạng. Hội đồng khám cần biết để đánh giá đúng.
- Khai bệnh không có để tránh: làm giả giấy tờ, giả bệnh là vi phạm pháp luật, có thể bị xử lý. Bệnh thật thì đã có hồ sơ; không có thì không nên bịa.
Cũng tránh những lời mách "uống thứ này để huyết áp cao", "làm cách kia để thị lực kém". Đó là chuyện vừa sai luật vừa hại sức khoẻ.
Những điều hay làm thanh niên lo
- Cận thị, răng sâu, hình xăm, thừa cân: mỗi vấn đề có tiêu chuẩn riêng trong văn bản hướng dẫn. Đừng tự kết luận, hãy để hội đồng đánh giá.
- Hồi hộp làm tim đập nhanh: rất thường gặp. Hít thở chậm vài lần trước khi đo; nếu cao, bác sĩ thường cho nghỉ rồi đo lại.
- Ngại cởi đồ khi khám ngoại khoa: đây là quy trình bình thường, khám theo nhóm, có nhân viên y tế hướng dẫn.
Mang về đời thường
Dù kết quả thế nào, ngày khám nghĩa vụ là dịp hiếm hoi một thanh niên được khám toàn diện. Hãy hỏi bác sĩ về những chỉ số chưa tốt: huyết áp, cân nặng, mắt, răng. Nếu có vấn đề, đi khám và điều trị tiếp ở cơ sở y tế — đó là lợi ích lâu dài cho bản thân.
Câu hỏi thường gặp
Khám nghĩa vụ quân sự khám những gì?
Thường gồm đo thể lực (chiều cao, cân nặng, vòng ngực), khám mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt, nội khoa, ngoại khoa, thần kinh, tâm thần, da liễu và làm xét nghiệm theo chỉ định. Sau đó hội đồng phân loại sức khoẻ.
Khám nghĩa vụ có phải nhịn ăn không?
Tuỳ yêu cầu xét nghiệm của nơi khám. Nên hỏi trước khi đi; nếu không yêu cầu nhịn ăn thì ăn nhẹ để không bị mệt khi chờ đợi.
Tiêu chuẩn sức khoẻ đi nghĩa vụ quân sự theo văn bản nào?
Hiện căn cứ Thông tư 105/2023/TT-BQP của Bộ Quốc phòng về tiêu chuẩn sức khoẻ và khám sức khoẻ. Văn bản có thể được sửa đổi, nên kiểm tra phiên bản mới nhất hoặc hỏi cơ quan quân sự địa phương.
Có bệnh từ trước thì đi khám nghĩa vụ cần mang gì?
Mang hồ sơ bệnh án, giấy ra viện, đơn thuốc hoặc kết quả xét nghiệm liên quan. Khai báo trung thực để hội đồng đánh giá đúng, tránh nguy hiểm khi huấn luyện.
Huyết áp cao khi khám nghĩa vụ phải làm sao?
Hồi hộp và thiếu ngủ thường làm huyết áp tăng tạm thời. Ngủ đủ đêm trước, tránh cà phê, hít thở chậm trước khi đo. Nếu huyết áp cao thật, nên đi khám tim mạch để được tư vấn.