Tác phong chỉn chu kiểu quân ngũ gồm những điều rất cụ thể: đầu tóc gọn, cắt ngắn và chải ngay, móng tay sạch, quần áo phẳng, đủ cúc, sơ vin khi mặc đồng phục, giày sạch, dáng đứng thẳng và cách chào hỏi rõ ràng. Nó không đòi đồ đắt tiền mà đòi sự đều đặn — chăm một chút mỗi ngày thay vì chỉnh trang một lần cho dịp đặc biệt.
Trong quân đội, tác phong, lễ tiết được quy định trong điều lệnh và là một phần của kỷ luật. Bài này không bàn quy định chi tiết của quân đội, mà lấy tinh thần ấy để giúp học sinh, sinh viên, người đi làm và người sắp phỏng vấn trông gọn gàng, đáng tin.
Vì sao vẻ ngoài gọn gàng quan trọng
- Ấn tượng đầu tiên: người khác thường đánh giá rất nhanh qua vẻ ngoài khi gặp lần đầu.
- Thể hiện sự tôn trọng: chỉn chu khi đến lớp, đến cơ quan là tôn trọng người mình gặp.
- Ảnh hưởng tới chính mình: nhiều người thấy tự tin, tập trung hơn khi ăn mặc gọn gàng.
- Vệ sinh: tóc ngắn, móng sạch là cách phòng bệnh trong môi trường tập thể.
Đầu tóc
Với nam
Kiểu tóc gọn thường là cắt ngắn hai bên, phần trên vừa phải, không che mắt, không chạm cổ áo. Cắt định kỳ, khoảng ba đến bốn tuần một lần, để tóc luôn gọn chứ không phải đợi rậm mới cắt. Gội đầu thường xuyên, nhất là khi vận động ra mồ hôi.
Với nữ
Tóc dài nên buộc gọn hoặc búi khi làm việc, vận động, đi học — vừa gọn vừa an toàn. Dùng kẹp, dây buộc màu trung tính khi mặc đồng phục.
Mẹo hằng ngày
- Chải tóc mỗi sáng, kể cả tóc ngắn.
- Giữ một chiếc lược nhỏ trong cặp.
- Gội đầu xong để khô hẳn trước khi đi ngủ.
Mặt, tay, móng
- Cạo râu hoặc tỉa gọn đều đặn (với nam).
- Móng tay cắt ngắn, sạch dưới móng.
- Rửa mặt sáng tối, dùng kem chống nắng khi ra ngoài lâu.
- Hơi thở thơm: đánh răng đều, súc miệng sau ăn.
Quần áo
| Chi tiết | Gọn gàng là | Lỗi hay gặp |
|---|---|---|
| Áo | Phẳng, đủ cúc, cổ áo sạch | Nhăn, mất cúc, cổ ố vàng |
| Sơ vin | Áo cho gọn vào quần, thắt lưng ngay | Áo xổ một bên, thắt lưng lệch |
| Quần | Đúng cỡ, ly thẳng, gấu không chạm đất | Quá dài, sờn gấu |
| Giày | Sạch, dây buộc chặt | Bụi bẩn, dây lỏng, giẫm gót |
| Tất | Sạch, cùng màu với nhau | Lệch màu, thủng |
Không cần nhiều đồ. Vài bộ vừa người, luôn sạch và phẳng có giá trị hơn tủ đầy đồ nhăn.
Dáng đứng, dáng đi
Người lính dễ nhận ra qua dáng: lưng thẳng, vai mở, đầu ngẩng. Không cần cứng như đứng nghiêm, nhưng vài thói quen giúp dáng gọn:
- Đứng hai chân chịu lực đều, không dồn một bên.
- Vai thả lỏng, kéo nhẹ ra sau.
- Khi đi, nhìn về phía trước chứ không cúi nhìn điện thoại.
- Ngồi lưng tựa ghế, không gù.
Những bài tập cơ lõi và giãn ngực trong danh mục thể lực giúp giữ dáng này dễ hơn.
Chào hỏi và giao tiếp
- Nhìn vào người đối diện khi chào.
- Nói rõ, đủ nghe, không lí nhí.
- Xưng hô đúng mực với người lớn tuổi, cấp trên.
- Trả lời gọn, đúng câu hỏi.
Trong doanh trại, báo cáo và chào hỏi có nghi thức riêng. Ngoài đời không cần nghi thức ấy, nhưng sự rõ ràng, gọn gàng trong lời nói vẫn đáng học.
Chuẩn bị cho dịp quan trọng
Phỏng vấn, đi thi, buổi gặp mặt lần đầu:
- Cắt tóc trước vài ngày, không phải sáng hôm đó.
- Là phẳng quần áo từ tối hôm trước, kiểm tra cúc, vết bẩn.
- Đánh giày.
- Cắt móng tay.
- Soi gương toàn thân trước khi ra cửa.
Với học sinh
- Đồng phục sạch, phẳng, đúng quy định của trường.
- Tóc gọn, móng ngắn.
- Khăn quàng, phù hiệu đeo đúng.
- Phụ huynh có thể giúp con là đồ tối hôm trước, dần dần để con tự làm.
Chỉn chu không có nghĩa là đắt tiền
Nhiều người nghĩ muốn trông gọn gàng thì phải mua đồ hiệu. Người lính mặc cùng một loại quân phục với cả đơn vị, nhưng vẫn có người trông chỉn chu, có người trông luộm thuộm. Khác biệt nằm ở chỗ áo có được là phẳng, giày có được lau, tóc có được chải, cúc có đủ hay không. Một chiếc áo bình thường vừa người, sạch, phẳng luôn đẹp hơn chiếc áo đắt tiền nhăn nhúm. Đầu tư vào thói quen chăm đồ thường hiệu quả hơn đầu tư vào đồ mới.
Mang về đời thường
Chỉn chu là chuỗi việc nhỏ lặp lại: chải tóc mỗi sáng, cắt móng mỗi tuần, cắt tóc mỗi tháng, gấp và là đồ từ tối, đánh giày cuối tuần. Ghi vào lịch như người lính ghi lịch nội vụ. Không lâu sau, bạn sẽ không phải "chuẩn bị" cho dịp quan trọng nữa — vì lúc nào cũng đã sẵn sàng.
Câu hỏi thường gặp
Tác phong chỉn chu gồm những gì?
Gồm đầu tóc gọn, móng tay sạch, quần áo phẳng đủ cúc, giày sạch, dáng đứng thẳng và cách chào hỏi, nói năng rõ ràng. Quan trọng là duy trì đều đặn mỗi ngày.
Nam nên cắt tóc bao lâu một lần để luôn gọn?
Nhiều người cắt khoảng ba đến bốn tuần một lần để tóc luôn gọn gàng thay vì đợi tóc dài mới cắt. Tần suất tuỳ kiểu tóc và tốc độ mọc.
Đi phỏng vấn nên chuẩn bị vẻ ngoài thế nào?
Cắt tóc trước vài ngày, là phẳng quần áo và kiểm tra cúc từ tối hôm trước, đánh giày, cắt móng tay và soi gương toàn thân trước khi ra cửa.
Làm sao để có dáng đứng thẳng như bộ đội?
Đứng hai chân chịu lực đều, vai thả lỏng kéo nhẹ ra sau, nhìn thẳng phía trước, ngồi tựa lưng và tập các bài cơ lõi, giãn ngực đều đặn.
Vì sao người lính phải gọn gàng?
Tác phong, lễ tiết là một phần kỷ luật trong quân đội. Gọn gàng còn giúp vệ sinh trong môi trường tập thể và thể hiện sự tôn trọng với người khác.