Vệ sinh cá nhân nhanh gọn buổi sáng kiểu quân ngũ là làm đủ các việc — đánh răng khoảng hai phút, rửa mặt, cạo râu hoặc chải tóc, đi vệ sinh, thay đồ — theo một thứ tự cố định, với đồ dùng xếp sẵn trong một túi hoặc khay, để toàn bộ xong trong khoảng mười đến mười lăm phút mà không bỏ sót bước nào. Nhanh không có nghĩa là qua loa: chính nhờ thứ tự cố định mà làm nhanh vẫn sạch.
Trong doanh trại, cả tiểu đội dùng chung khu vệ sinh trong một khung giờ ngắn, nên ai cũng phải gọn. Bài này lấy cách làm ấy áp dụng cho buổi sáng bận rộn ở nhà, ký túc xá hay khi đi xa.
Vì sao cần một quy trình cố định
- Không phải nghĩ: buổi sáng đầu óc còn chậm; làm theo thứ tự quen thì tay tự làm.
- Không bỏ sót: quên đánh răng, quên khăn là chuyện của người làm tuỳ hứng.
- Không chiếm chỗ người khác lâu: phòng tắm chung chỉ có một bồn rửa.
Chuẩn bị từ tối
- Xếp đồ vệ sinh vào một túi hoặc khay: bàn chải, kem, khăn mặt, xà phòng, dao cạo, lược.
- Treo khăn khô ở chỗ cố định.
- Chuẩn bị quần áo mặc sáng mai, gấp sẵn hoặc treo một móc.
- Đổ sẵn cốc nước.
Năm phút tối hôm trước tiết kiệm mười phút buổi sáng.
Quy trình mười lăm phút tham khảo
| Phút | Việc | Lưu ý |
|---|---|---|
| 0–2 | Dậy, gấp chăn, uống nước | Gấp chăn trước để không nằm lại |
| 2–5 | Đi vệ sinh, rửa tay | Rửa tay xà phòng kỹ |
| 5–7 | Đánh răng khoảng hai phút | Chải đủ các mặt răng |
| 7–9 | Rửa mặt, cạo râu nếu cần | Cạo theo chiều lông, rửa lại nước mát |
| 9–11 | Chải tóc, chăm sóc da cơ bản | Kem chống nắng nếu ra ngoài |
| 11–14 | Thay đồ, đi tất, giày | Đồ đã chuẩn bị từ tối |
| 14–15 | Cất đồ vệ sinh, lau bồn rửa | Để chỗ chung sạch cho người sau |
Tắm thường làm vào buổi chiều hoặc tối sau khi vận động. Nếu quen tắm sáng, hãy dành thêm thời gian và tắm nhanh, gọn.
Làm nhanh mà vẫn sạch
Đánh răng
Khoảng hai phút, chải mặt ngoài, mặt trong, mặt nhai, chải nhẹ lưỡi. Đánh răng hai lần mỗi ngày với kem có fluor là khuyến nghị phổ biến của ngành nha. Thay bàn chải khi lông bị xoè.
Rửa tay
Rửa với xà phòng ít nhất khoảng hai mươi giây, nhất là sau khi đi vệ sinh và trước khi ăn — cách phòng bệnh đơn giản nhất trong môi trường tập thể.
Cạo râu
Làm ướt da bằng nước ấm, dùng bọt hoặc xà phòng, cạo theo chiều lông mọc để đỡ kích ứng. Dao cạo dùng riêng, không dùng chung.
Chân và móng
Móng tay, móng chân cắt ngắn, thẳng. Chân khô ráo trước khi đi tất — đặc biệt quan trọng với người đi bộ nhiều.
Trong khu vệ sinh chung
- Mang đồ của mình trong một túi, dùng xong mang đi, không để lại bồn rửa.
- Không dùng chung bàn chải, dao cạo, khăn mặt.
- Xả nước, lau bồn sau khi dùng.
- Giờ cao điểm thì làm nhanh, nhường người đang vội.
- Báo ngay khi vòi hỏng, tắc nghẽn để được sửa.
Túi vệ sinh gọn khi đi xa
- Bàn chải có nắp, kem đánh răng nhỏ.
- Xà phòng bánh trong hộp, hoặc sữa tắm gội chai nhỏ.
- Khăn mặt mỏng nhanh khô.
- Dao cạo, lược, bấm móng.
- Vài miếng băng cá nhân.
Túi treo được là tiện nhất: móc lên vòi hay đinh tường, không phải đặt xuống sàn ướt.
Dạy trẻ vệ sinh buổi sáng
- Dán bảng hình các bước cạnh bồn rửa.
- Dùng đồng hồ cát hai phút hoặc một bài hát ngắn khi đánh răng.
- Bố mẹ đánh răng cùng con để làm mẫu.
- Khen khi con tự làm đủ bước, không cần nhắc.
Khi nước nóng không có, chỗ ở thiếu tiện nghi
Khi đi trại, đi dã ngoại hay ở nơi điều kiện hạn chế, nếp vệ sinh vẫn giữ được nếu chuẩn bị:
- Một bình nước riêng để đánh răng, súc miệng nếu nguồn nước không chắc sạch.
- Khăn ướt không mùi để lau mặt, tay khi không có vòi nước.
- Dung dịch rửa tay khô dùng khi không có xà phòng, nhưng rửa xà phòng với nước sạch vẫn là tốt nhất khi có điều kiện.
- Tắm nhanh bằng nước mát vào giờ ấm nhất trong ngày nếu không có nước nóng.
- Phơi khăn nơi có gió, nắng; khăn ẩm lâu ngày dễ có mùi.
Người lính đi dã ngoại dài ngày vẫn giữ được vệ sinh không phải nhờ tiện nghi, mà nhờ thói quen làm đủ bước dù trong hoàn cảnh nào.
Mang về đời thường
Viết ra quy trình buổi sáng của mình, chỉ năm đến bảy bước, dán ở gương một tuần. Sau đó bỏ giấy đi — tay đã nhớ. Buổi sáng bớt vội vàng, bớt quên đồ, và bạn ra khỏi nhà với cảm giác chỉn chu.
Câu hỏi thường gặp
Vệ sinh cá nhân buổi sáng gồm những việc gì?
Thường gồm đi vệ sinh và rửa tay, đánh răng, rửa mặt, cạo râu hoặc chăm sóc da cơ bản, chải tóc và thay đồ. Làm theo thứ tự cố định giúp nhanh mà không bỏ sót.
Đánh răng bao lâu là đủ?
Khuyến nghị phổ biến là khoảng hai phút mỗi lần, hai lần mỗi ngày với kem có fluor, chải đủ mặt ngoài, mặt trong và mặt nhai. Có vấn đề răng miệng nên gặp nha sĩ.
Làm sao chuẩn bị buổi sáng nhanh hơn?
Chuẩn bị từ tối: xếp đồ vệ sinh vào một túi, treo khăn, để sẵn quần áo và cốc nước. Buổi sáng chỉ cần làm theo thứ tự quen.
Ở ký túc xá dùng chung nhà vệ sinh cần lưu ý gì?
Mang đồ riêng trong túi và mang đi sau khi dùng, không dùng chung bàn chải, dao cạo, khăn mặt, lau bồn rửa sau khi dùng và làm nhanh vào giờ cao điểm.
Vì sao không nên dùng chung dao cạo, bàn chải?
Dùng chung có thể lây vi khuẩn và một số bệnh qua máu hoặc nước bọt. Mỗi người nên có đồ dùng vệ sinh riêng, nhất là trong môi trường tập thể.